Ultimate magazine theme for WordPress.

اهمیت شمارش و ریتم در موسیقی

شمارش در موسیقی

 

نکته‌ایی بسیار کوچک در موسیقی وجود دارد که بیشتر مدرسان بعد از گذشت زمان بسیاری متوجه آن می‌شوند. یعنی بعد از مدت زمان زیادی که از حضور هنرجو می‌گذرد، مدرس تازه متوجه می‌شود که  مشکل از کجاست! به همین دلیل این مقاله برای افرادی است که شاید هنرجوی موسیقی باشند و شاید هم مدرس و دانستن همین یک موضوع کوچک، یک گرهٔ بزرگ را باز کند.

شمارش روزها

همانطور که می‌دانید، اگر روزهای یک ماه یا یک هفته را بخواهیم بشمریم، روزی که درآن قرار داریم را حساب نمی‌کنیم. مثلاً امروز شنبه یکم است. اگر بخواهیم حساب کنیم که تا شنبه چند روز دیگر داریم و چندم می‌شود، می‌گوییم.

امروز که شنبه است. فردا یکشنبه، یک…دوشنبه، دو… سه‌شنبه، سه… چهارشنبه، چهار… پنجشنبه، پنج… جمعه، شش… و شنبه، هفت روز می‌شود. در این نوع شمارش ما روزی را که در آن هستیم، حساب نمی‌کنیم. اما در شمارش چیزهای دیگر مثل تعداد وسایل، کتاب، میوه و … به این صورت محاسبه نمی‌کنیم. اگر ۱۰ جلد کتاب داشته باشیم، از اولین تا آخرین کتاب یا هرچیز دیگری را می‌شمریم.

کیفیت شمارش در موسیقی

در موسیقی شکل شمارش، شبیه مثال دوم است. تعداد نُت‌های حروف الفبای موسیقی هفت حرف است.

Do – Re – Mi – Fa – Sol – La – Si

7  –   6  –  5 –  4  –   3  –  2  –  1  

پس همانطور که می‌نویسیم می‌شماریم و هنگامی که دوباره به نُت تکرار می‌رسیم، شماره آن می‌شود، هشت. البته دراین قسمت، به چرایی تکرار نُت اول نمی‌پردازیم.

   Do – Re – Mi – Fa – Sol – La – Si – DO

     8  –  7  –   6  –  5 –  4  –   3  –  2  –  1  

پس تا به اینجا، متوجه شدیم که نُت‌ها را مثل روزهای هفته نمی‌شماریم. حتی اگر به نُت تکرار یا اُکتاو برسیم.

در قسمت ریتم در موسیقی هم، دقیقاً به همین صورت عمل می‌کنیم.  یعنی اگر ما یک میزان‌نما یا اصطلاحاً کسرمیزان ۴/۴ داشته باشیم. باید دقیقاً بشمریم، یک، دو، سه، چهار و این شمارش، تا پایان موسیقی ادامه پیدا می‌کند.

اهمیت شمارش در موسیقی

فرض کنید، یک اتومبیل استارتر نمی‌خورد یا به هر دلیلی دچار مشکل شده. چند نفر برای کمک می‌آیند. قبل از هُل دادن ماشین، چه می‌گویند؟ درست است. یک، دو، سه. حتی برای هُل دادن اتومبیل یا بلند کردن وسیله‌ایی سنگین، می‌شماریم. حال چطور ممکن است در موسیقی، بدون شمردن اجرا کنیم. مسلماً برای شنیدن، نیازی به شمارش نداریم. اما فراموش نکنید که موسیقی از دو عنصر اصلی تشکیل شده است.

ریتم + صدا

آیا تابه‌حال در کنسرت‌ها موسیقی به یک نکته کوچک دقت کرده‌اید؟ قبل از شروع موسیقی. یعنی دقیقاً چند ثانیه قبل از نواختن نوازندگان؟ معمولاً نوازنده درامز، چوب‌هایش را چند بار به هم می‌زند و پس از آن گروه شروع به نواختن می‌کند یا در موسیقی‌های ارکسترال، رهبر ارکستر، با دست‌هایش ابتدا علامت می‌دهد و سپس اجرای موسیقی شروع می‌شود. این حرکت دو معنی دارد.

منظور از شمارش قبل از اجرا

شمارش، قبل از هر اجرایی در موسیقی(در هر سبک، رشته و …)، دو منظور اصلی را به اعضای گروه القاء می‌کند. اول میزان یا تعداد ضرب در هرمیزان در موسیقی و دوّم سرعت یا تِمپو.

مثلاً اگر قبل از شروع موسیقی، درامر یا هر سازی دیگر یا حتی با شمارش یک نفر(که کمتر اجرا می‌شود) تعداد ضربه‌ها، نشان‌دهنده چند ضربی بودن موسیقی است.

مثلاً اگر سه ضرب بزند، یعنی موسیقی ۳/۴ یا ۳/۲ یا ۳/۸ (سه ضربی) است. اگر چهار ضرب بزند، یعنی موسیقی ۴/۲ یا ۴/۴ یا ۴/۸ (چهار ضربی) است. به همین صورت تعداد ضربه‌ها، نشان‌دهنده چند ضربی بودن است. البته استثناء نیز وجود دارد مثل ۲ ضربی‌ها(۲/۴ یا ۶/۸) که به موضوع موارد استثناء در قسمت ریتم و انواع آن، پرداخته شده است.

موضوع دیگر سرعت یا تِمپو در اجرا است. این قسمت یک نکته مهم دارد. شمارنده خواه نوازنده درامز یا غیره تعداد ضرب قبل از شروع را با سرعتی ثابت می‌زند(آهسته، معمولی یا سریع) این سرعت هراندازه که باشد، تا آخر یک قطعه ثابت است. یعنی گروه نوازنده یا خواننده تا آخر آهنگ با همین سرعت موسیقی را شروع کرده، ادامه داده به پایان می‌رساند.

پس به طور خلاصه: هدف از شمارش قبل از اجرای یک موسیقی، دو چیز است.

۱ – تعداد ضرب، میزان‌نما یا چند ضربی بودن آهنگ.

۲ – سرعت یا تِمپوی موسیقی.

امید است با مطالعه این مقاله کوتاه، نسبت به مطالب کوچک و بسیار مهم در موسیقی، حساسیت و دقت بیشتری صورت بگیرد.

توجه: استفاده از مطالب این وبسایت با هرعنوان مجاز نمی‌باشد!

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.